Biseps Tendiniti

Biseps tendiniti, pazı kasının (biseps) omuz tarafındaki uzun başının tendonunda gelişen tahriş ve yıpranma durumudur. Omzun ön yüzünde, kolu öne doğru kaldırırken, yük taşırken ya da avuç içini yukarı çevirirken artan ağrı en tipik yakınmadır. Çoğu zaman tek başına değil, omuz sıkışma sendromu ya da rotator manşet sorunlarıyla birlikte görülür. Bu sayfada biseps tendinitinin nasıl ortaya çıktığını, belirtilerini, dikkat edilmesi gereken durumları ve muayene sonrasında konuşulan seçenekleri bulabilirsiniz.

Biseps tendiniti nedir?

Biseps kası kolun ön yüzünde yer alır ve yukarıda iki tendonla omza, aşağıda tek bir tendonla dirseğin hemen altına bağlanır. Omuzdaki tendonlardan biri olan uzun baş tendonu, kol kemiğinin önündeki dar bir oluktan (bisipital oluk) geçerek omuz ekleminin içine uzanır. Bu yolculuk sırasında tendon, kolun her yukarı kaldırılışında oluk içinde kayar.

Tekrarlayan yüklenme, sürtünme ve yaşla birlikte tendon dokusunda değişiklikler oluşur. Başlangıçta tendon kılıfında iltihabi bir tepki görülebilir; süreç uzadıkça tendon kalınlaşır, lif yapısı bozulur. Bu nedenle uzun süredir devam eden tablolarda "tendinopati" ifadesi de kullanılır. Bazı kişilerde tendonu oluk içinde tutan bağ yapısı gevşer ve tendon oluktan kayabilir; bu durum omzun önünde "tık" sesi ya da takılma hissi yapabilir.

Belirtiler

• Omzun ön yüzünde, koltuk altına yakın bölgede hissedilen ağrı; bazen kolun ön yüzü boyunca aşağı doğru yayılır
• Kolu öne doğru kaldırırken, baş hizasının üzerine uzanırken artan ağrı
• Çanta, poşet gibi yükleri dirsek bükülü hâlde taşırken ağrı
• Kavanoz açma, tornavida çevirme gibi avuç içini yukarı çeviren hareketlerde zorlanma
• Omzun önüne bastırınca belirgin hassasiyet
• Kolu çevirirken omzun önünde tıklama ya da takılma hissi
• Geceleri, özellikle ağrıyan tarafa yatınca artan ağrı

Nedenler ve risk etkenleri

• Yüzme, tenis, voleybol, beyzbol ve ağırlık çalışmaları gibi omuz ve kolu yoğun kullanan sporlar
• Kolların baş üstünde sık kullanıldığı ya da ağır kaldırma gerektiren işler
• Omuz sıkışması ve rotator manşet tendon sorunları (biseps tendonu da aynı dar alanda etkilenebilir)
• Yaşa bağlı tendon değişiklikleri
• Antrenman yoğunluğunun hızlı artırılması, yetersiz ısınma
• Sigara kullanımı

Tanı nasıl konur?

Tanıda öykü ve muayene esastır. Hekim omzun önünde, biseps tendonunun geçtiği oluk üzerinde hassasiyet arar; kolu dirence karşı öne kaldırma ve avuç içini yukarı çevirme gibi tendonu zorlayan özel testler uygular. Eşlik edebilecek sıkışma, rotator manşet yırtığı ve eklem içi labrum sorunları da muayenede değerlendirilir. Boyun kaynaklı ağrılar da kolun önüne yayılabileceğinden boyun muayenesi ihmal edilmez.

Ultrason, tendonun kalınlığını, kılıfındaki sıvıyı ve oluk içindeki yerini dinamik olarak göstermede yararlıdır. Eklem içi bir sorun ya da rotator manşet yırtığından şüpheleniliyorsa emar (MR) istenebilir. Röntgen, kemik çıkıntıları ve kireçlenme hakkında bilgi verir.

Ne zaman hemen hekime başvurulmalı?

• Ani bir "kopma" hissi ve sesiyle birlikte başlayan ağrı, ardından kolun ön yüzünde morarma ve pazı kasının aşağıya doğru toplanarak top gibi şişkinlik oluşturması: Biseps tendonunun yırtıldığını gösterebilir. Omuz tarafındaki uzun baş yırtıklarında karar kişiye göre verilir; ancak tablo dirsekte oluşmuşsa (dirseğin ön yüzünde ağrı, morarma, kolu bükmede ve avuç içini yukarı çevirmede güç kaybı) erken cerrahi değerlendirme önemlidir.
• Göğüs baskısı, nefes darlığı ya da terlemeyle birlikte olan omuz ve kol ağrısı (kalp kaynaklı olabilir; acil servise başvurulmalıdır)
• Omuzda kızarıklık, şişlik, ısı artışı ve ateş
• Kolda ilerleyen uyuşma, güçsüzlük ya da kas erimesi

Tedavi yaklaşımı

Biseps tendinitinde ilk adım çoğunlukla cerrahi dışı yöntemlerdir. Eşlik eden omuz sorunları varsa tedavi bunlarla birlikte planlanır:

• Yüklenmenin düzenlenmesi: Ağrıyı artıran baş üstü hareketlere, ağır kaldırmaya ve tekrarlayan çevirme hareketlerine bir süre ara vermek; kolu tamamen hareketsiz bırakmamak.
• Soğuk uygulama: Ağrılı dönemde günde birkaç kez kısa süreli soğuk uygulama rahatlatabilir.
• Egzersiz ve fizik tedavi: Önce hareket açıklığını koruyan hafif egzersizler, ardından rotator manşet ve kürek kemiği kaslarını güçlendiren program; ağrı azaldıkça biseps tendonuna kademeli yüklenme eklenir.
• İlaç tedavisi: Ağrı kesici ve iltihap giderici ilaçlar hekim önerisiyle kısa süreli kullanılabilir.
• Enjeksiyon: Ağrı egzersizi engelliyorsa, tendon kılıfına ultrason eşliğinde kortizon enjeksiyonu seçilmiş durumlarda düşünülebilir; tendonun doğrudan içine yapılmaz ve sık tekrarlanması önerilmez.

Biseps tendinitini tek başına ele almak çoğu zaman yeterli olmaz. Tendonun zorlanmasına yol açan asıl etken; öne kapanık duruş, kürek kemiğinin yetersiz kontrolü ya da rotator manşetin zayıflığı olabilir. Bu nedenle egzersiz programı yalnızca ağrıyan bölgeye değil, omuz kuşağının bütününe yönelik planlanır. Sporcularda atış, vuruş ya da kaldırma tekniğinin gözden geçirilmesi de tekrarlama olasılığını azaltmaya yardımcı olabilir.

Uygun tedaviye rağmen aylarca süren yakınmalarda, tendonun oluktan kaydığı durumlarda ya da eşlik eden eklem içi hasarda, tendonun yeniden sabitlenmesi gibi cerrahi seçenekler için ortopedi görüşü alınabilir.

Muayenehanede, öykü, muayene ve görüntüleme bulguları birlikte değerlendirildikten sonra PRP-CGF, proloterapi ya da nöralterapi gibi uygulamalar, uygun görülen kişilerde egzersiz programına ek olarak seçenekler arasında ele alınabilir. Bu uygulamalar mevcut tıbbi tedavinin yerine geçmez; hekim değerlendirmesiyle destekleyici olarak planlanır ve yanıt kişiden kişiye değişir.

Günlük hayatta dikkat edilecekler

• Poşet ve çantaları dirsek bükülü hâlde değil, kol yanda ve düz hâlde, mümkünse iki kola bölerek taşıyın.
• Ağır bir yükü kaldırırken avuç içi aşağı bakacak şekilde kavramak biseps tendonuna binen yükü azaltabilir.
• Spora dönüşü ağrı kontrol altına alındıktan sonra, yoğunluğu kademeli artırarak yapın; ısınmayı ihmal etmeyin.
• Ağırlık çalışıyorsanız biseps ve göğüs egzersizlerinde ağırlığı azaltın, hareket açıklığını kontrollü tutun.
• Masa başında omuzlarınızı öne düşürmeden, dirsekleriniz destekli çalışın.

Omuz ağrısının diğer nedenleri için omuz ağrısı sayfasına bakabilirsiniz. Önce muayene, sonra karar; randevu için iletişim sayfasını kullanabilirsiniz.