Boyun Düzleşmesi

Boyun düzleşmesi, boyun omurgasının yandan bakıldığında öne doğru hafif çukur olan doğal eğriliğinin (servikal lordoz) azalması ya da kaybolmasıdır. Çoğu zaman boyun ağrısı nedeniyle çekilen bir grafide “boyun düzleşmesi” ifadesiyle fark edilir. Boyun, sırt ve baş ağrısı, omuzlarda gerginlik gibi yakınmalarla birlikte görülebilir; ancak grafideki düzleşmenin her zaman ağrının nedeni olmadığını bilmek önemlidir. Bu sayfada boyun düzleşmesinin ne anlama geldiğini, olası nedenlerini ve yaklaşım seçeneklerini bulabilirsiniz.

Boyun düzleşmesi nedir?

Sağlıklı bir omurga yandan bakıldığında düz değil, hafif dalgalıdır: Boyun ve bel öne doğru çukur, sırt ise geriye doğru hafif kamburdur. Bu eğrilikler başın ve gövdenin ağırlığını dengeli dağıtmaya yardımcı olur. Boyundaki çukurluk azaldığında grafi raporlarında “servikal lordozda azalma” ya da “düzleşme” ifadesi kullanılır. Eğrilik ters yöne döndüyse buna “kifoz” ya da “ters dönme” denir.

Burada dikkat edilmesi gereken nokta şudur: Boyun eğriliği kişiden kişiye geniş bir aralıkta değişir. Hiç yakınması olmayan pek çok kişide de grafide düzleşme görülebilir. Ayrıca grafi çekilirken başın duruşu, kişinin o anki kas gerginliği ve çenenin konumu da görüntüyü etkiler. Bu nedenle düzleşme tek başına bir hastalık olarak değil, muayene bulgularıyla birlikte yorumlanması gereken bir bulgu olarak ele alınır.

Belirtiler

Boyun düzleşmesi bulunan kişilerde şu yakınmalar görülebilir:

• Boyunda ağrı ve sertlik, özellikle uzun süre masa başında kaldıktan sonra artan
• Omuzların üst kısmında ve kürek kemikleri arasında gerginlik, sırt ağrısı
• Başın arkasından başlayıp alına doğru yayılabilen baş ağrısı
• Boyun hareketlerinde kısıtlılık ve çabuk yorulma
• Bazı kişilerde baş dönmesi ya da sersemlik hissi (bu yakınmanın başka nedenleri de araştırılmalıdır)

Kola yayılan ağrı, uyuşma ya da güçsüzlük varsa, düzleşmeye eşlik eden bir boyun fıtığı veya sinir sıkışması açısından değerlendirme gerekir.

Nedenler ve risk etkenleri

• Kas spazmı: Akut boyun ağrısında kasların kasılması boynu düzleştirebilir; bu durumda ağrı azaldıkça görüntü değişebilir.
• Duruş alışkanlıkları: Başın uzun süre öne uzatılmış hâlde tutulduğu ekran, telefon ve masa başı çalışma (duruş bozukluğu)
• Travma: Özellikle arkadan çarpmalı trafik kazalarında görülen boyun zorlanması (“kamçı yaralanması”)
• Dejenerasyon: Disklerin incelmesi ve boyun kireçlenmesi
• Kas dengesizliği: Derin boyun kaslarının zayıflığı, göğüs ve boyun önü kaslarının kısalığı
• Daha seyrek olarak doğuştan omurga farklılıkları ya da geçirilmiş boyun ameliyatları

Tanı nasıl konur?

Değerlendirme bir grafi raporuyla değil, muayeneyle başlar. Ağrının yeri, süresi, hangi hareketlerle arttığı, iş ve yaşam alışkanlıkları sorulur. Muayenede duruş, boyun hareket açıklığı, kaslardaki gerginlik ve tetik noktalar, kol ve el sinir bulguları değerlendirilir.

Boyun grafisi eğriliği ve kemik yapıyı gösterir. Kola yayılan yakınmalar, sinir bulguları ya da başka bir nedenden şüphe varsa emar (MR) istenebilir. Baş dönmesi gibi yakınmalarda iç kulak, tansiyon ya da nörolojik nedenler ayrıca araştırılabilir.

Ne zaman hemen hekime başvurulmalı?

• Kaza, düşme ya da darbe sonrası başlayan boyun ağrısı
• Kolda ya da elde ilerleyen güçsüzlük, ellerde beceriksizlik
• Yürürken dengesizlik, bacaklarda sertlik
• Ateş, ense sertliği ve şiddetli baş ağrısının birlikte olması
• Ani başlayan, hayatınızın en şiddetli baş ağrısı; konuşma ya da görme bozukluğu
• Açıklanamayan kilo kaybı, kanser öyküsü

Tedavi yaklaşımı

Boyun düzleşmesinde amaç grafideki açıyı değiştirmekten çok, ağrıyı azaltmak, boyun kaslarının dayanıklılığını artırmak ve günlük duruş alışkanlıklarını düzenlemektir. Egzersizlerin grafideki eğriliği ne ölçüde değiştirdiği kişiden kişiye farklıdır; yakınmalardaki değişiklik ise çoğu zaman daha belirleyicidir.

• Egzersiz: Derin boyun fleksör kaslarını güçlendiren çene içe çekme hareketleri, kürek kemiği çevresi kaslarını güçlendirme, göğüs kaslarını esnetme
• Fizik tedavi: Ağrılı dönemde sıcak uygulama, manuel terapi ve duruş eğitimi
• İlaç tedavisi: Hekim önerisiyle kısa süreli ağrı kesiciler ya da kas gevşeticiler
• Ergonomi: Ekran yüksekliği, sandalye düzeni ve uygun yastık seçimi

Muayenehanede, boyun ve omuz kaslarındaki gerginlik ve tetik noktalar ön plandaysa nöralterapi, akupunktur ya da hacamat gibi uygulamalar, muayene bulgularına göre egzersiz programına destek olarak seçenekler arasında değerlendirilebilir. Bu uygulamalar boyun eğriliğini düzeltmeye yönelik değildir; hekim değerlendirmesiyle destekleyici olarak planlanır.

Günlük hayatta dikkat edilecekler

• Ekranın üst kenarını göz hizasına getirin; dizüstü bilgisayarda ayrı klavye ve yükseltici kullanmayı düşünün.
• Telefonu göğüs hizasının üstünde tutun; başınızı öne eğerek uzun süre bakmayın.
• Gün içinde birkaç kez çene içe çekme ve omuz geriye alma hareketlerini tekrarlayın.
• Sırtüstü yatarken boyun çukurluğunu destekleyen bir yastık, yan yatarken omuz genişliğini dolduran bir yastık seçin.
• Haftada birkaç gün yürüyüş ya da yüzme gibi genel aktiviteler yapın.

Grafi raporunda boyun düzleşmesi ifadesini görmek kaygı verici olabilir. Ancak bu bulgunun yakınması olmayan pek çok kişide de bulunduğunu, egzersiz ve alışkanlık değişiklikleriyle yakınmaların çoğu zaman belirgin şekilde azalabildiğini bilmek önemlidir. Raporu yakınmalarınız ve muayene bulgularıyla birlikte yorumlamak, gereksiz tetkik ve endişeden kaçınmaya yardımcı olur.

Boyun düzleşmesi raporunuzu ve yakınmalarınızı birlikte değerlendirmek için iletişim sayfasından randevu alabilirsiniz.