El Bileği Ağrısı

El bileği ağrısı; bir zorlanma ya da düşme sonrasında aniden başlayabileceği gibi, aylar içinde yavaş yavaş gelişen süreğen bir yakınma olarak da ortaya çıkabilir. Bilek, sekiz küçük kemik, çok sayıda bağ ve önkoldan ele uzanan tendonların bir araya geldiği karmaşık bir bölgedir; bu yüzden ağrının nedeni de oldukça çeşitlidir. Ağrının bileğin hangi tarafında olduğu, hangi hareketle arttığı ve nasıl başladığı, doğru tanının en önemli ipuçlarıdır. Bu sayfada el bileği ağrısının sık nedenlerini, acil değerlendirme gerektiren durumları ve muayene sonrasında konuşulan seçenekleri bulabilirsiniz.

El bileği ağrısının yeri ne anlatır?

Bileği dört bölgeye ayırarak düşünmek, olası nedenleri daraltmaya yardımcı olur:

Başparmak tarafı

• De Quervain tenosinoviti: Başparmağı hareket ettiren tendonların kılıfındaki daralma; kavrarken ve bileği yana bükerken ağrı yapar.
• Başparmak kökü kireçlenmesi: Özellikle ileri yaşta, kavrama ve sıkıştırma hareketlerinde ağrı.
• Skafoid kırığı: Elin üzerine düşme sonrasında bileğin başparmak tarafında ağrı; ilk röntgende görülmeyebilir.

Serçe parmak tarafı

• Üçgen fibrokartilaj kompleksi (TFCC) yaralanmaları: Bileğin serçe parmak tarafındaki kıkırdak-bağ yapısının zorlanması ya da yırtılması; kapı kolu çevirirken, sandalyeden kalkarken ele yüklenirken ağrı ve tıklama.
• Tendon tahrişi: Bileğin serçe parmak tarafındaki tendonların zorlanması.

Bileğin sırt yüzü

• Ganglion kisti: Eklem ya da tendon kılıfından kaynaklanan, sıvı dolu, genellikle zararsız şişlik; bazen ağrı yapabilir.
• Bağ zorlanmaları: Özellikle bilek kemiklerini birbirine bağlayan bağlarda, düşme sonrası.
• Şınav, yoga ya da ağırlık çalışırken bileğe yüklenince ortaya çıkan ağrılar.

Avuç içi tarafı

• Karpal tünel sendromu: Ağrıdan çok başparmak, işaret ve orta parmakta gece uyuşmasıyla kendini gösterir.
• Parmakları büken tendonların tahrişi.

Bunların dışında romatoit artrit gibi iltihaplı eklem hastalıkları, gut ve psödogut gibi kristal hastalıkları ve geçirilmiş kırıklara bağlı bilek kireçlenmesi de bilek ağrısına yol açabilir.

Belirtiler

• Bilekte belirli bir noktada ya da yaygın ağrı
• Bileği bükerken, çevirirken ya da üzerine yüklenirken artan ağrı
• Şişlik, sertlik ve sabah tutukluğu
• Kavrama gücünde azalma, elden eşya düşürme
• Hareket sırasında tıklama, takılma ya da kayma hissi
• Parmaklarda uyuşma ve karıncalanma (sinir sıkışmasını düşündürür)

Ağrının ne zaman ortaya çıktığı da yol gösterir. Yalnızca belirli bir hareketle beliren ağrı çoğunlukla tendon ya da bağ kaynaklıdır. Sabahları uzun süren tutukluk ve şişlik iltihaplı eklem hastalıklarını, geceleri uykudan uyandıran uyuşma ise sinir sıkışmasını düşündürür.

Risk etkenleri

• Bileğin tekrarlayan şekilde kullanıldığı işler: bilgisayar, kasiyerlik, el aletleri, temizlik işleri, kuaförlük
• Bileğe yüklenen sporlar: jimnastik, raket sporları, ağırlık çalışmaları, bisiklet
• Düşmeler ve geçirilmiş bilek kırıkları
• Kemik erimesi (osteoporoz); düşmede kırık riskini artırır
• Romatizmal hastalıklar, diyabet, gebelik ve tiroit hastalıkları

Tanı nasıl konur?

Hekim ağrının nasıl başladığını, ne kadar süredir devam ettiğini, mesleğinizi ve günlük alışkanlıklarınızı sorar. Muayenede ağrının tam yeri parmakla belirlenir, bilek ve parmak hareketleri, kavrama gücü, bağların sağlamlığı, tendonlar ve sinirler değerlendirilir. Boyun ve dirsek de gerektiğinde muayene edilir; çünkü bu bölgelerdeki sorunlar ele ve bileğe yansıyabilir.

Gerekirse kemik ve eklem yapısını görmek için röntgen, tendon, kist ve bağları değerlendirmek için ultrason, kıkırdak ve bağ yaralanmalarında ya da gizli kırık şüphesinde emar (MR) veya tomografi istenir. Uyuşma varsa sinir iletim çalışması (EMG), iltihaplı bir eklem hastalığı ya da gut düşünülüyorsa kan tahlilleri yapılır.

Ne zaman hemen hekime başvurulmalı?

• Elin üzerine düşme sonrasında bilekte ağrı ve şişlik: İlk günlerde röntgende görülmeyen kırıklar olabilir; özellikle skafoid kırıkları gözden kaçarsa kemiğin kaynamamasına yol açabilir.
• Bilekte şekil bozukluğu, eli hiç kullanamama
• Bilekte kızarıklık, ısı artışı, hızla artan şişlik ve ateş (eklem enfeksiyonu ya da gut atağı olasılığı)
• Parmaklarda ilerleyen uyuşma, güçsüzlük, renk değişikliği ya da soğukluk
• Birden fazla eklemde şişlik, sabahları bir saati aşan tutukluk (iltihaplı eklem hastalığı açısından değerlendirilmelidir)

Tedavi yaklaşımı

Tedavi, ağrının nedenine göre planlanır. Kırık, ciddi bağ yaralanması ya da enfeksiyon dışlandıktan sonra çoğu bilek ağrısında ilk adım cerrahi dışı yöntemlerdir:

• Aktivite düzenlemesi: Ağrıyı artıran hareketleri bir süre azaltmak, çalışma ortamını düzenlemek; bileği tamamen hareketsiz bırakmamak.
• Atel ve ortezler: Tanıya göre bileği ya da başparmağı destekleyen ateller kısa süreli kullanılabilir.
• Soğuk ya da sıcak uygulama: Yeni zorlanmalarda soğuk, süreğen tutukluklarda ılık uygulama rahatlatabilir.
• Egzersiz ve fizik tedavi: Hareket açıklığını ve önkol-el kaslarının gücünü artırmaya yönelik program kişiye göre düzenlenir.
• İlaç tedavisi: Ağrı kesici ve iltihap giderici ilaçlar hekim önerisiyle kullanılır. İltihaplı eklem hastalıklarında romatoloji ile birlikte hastalığa özgü tedavi planlanır.
• Kortizon enjeksiyonu: Tendon kılıfı sorunlarında ve bazı eklem tutulumlarında seçilmiş durumlarda düşünülebilir.

Yer değiştirmiş kırıklarda, kaynamayan kemiklerde, ciddi bağ yırtıklarında ve uygun tedaviye rağmen günlük yaşamı ciddi biçimde kısıtlayan durumlarda el cerrahisi ya da ortopedi görüşü alınır.

Muayenehanede, öykü, muayene ve görüntüleme bulguları birlikte değerlendirildikten sonra proloterapi, PRP-CGF ya da ozon uygulaması gibi uygulamalar, uygun görülen kişilerde seçenekler arasında ele alınabilir. Bu uygulamalar mevcut tıbbi tedavinin yerine geçmez; hekim değerlendirmesiyle destekleyici olarak planlanır ve yanıt kişiden kişiye değişir.

Günlük hayatta dikkat edilecekler

• Bilgisayar başında klavye ve fareyi dirsek hizasında tutun; bileğinizi uzun süre yukarı bükülü bırakmayın.
• Ağır yükleri iki elle ve gövdeye yakın taşıyın.
• Şınav ve yoga gibi bileğe yük bindiren egzersizlerde yumruk üzerinde ya da tutamak kullanarak bileğin açısını azaltabilirsiniz.
• Düşme riskini azaltmak için evde kaygan zeminlere ve gevşek halılara dikkat edin; kemik erimesi açısından kontrolleri ihmal etmeyin.
• Uzun el işlerinde sık sık mola verip el ve bilek germe hareketleri yapın.

Önce muayene, sonra karar; randevu için iletişim sayfasını kullanabilirsiniz.