Golfçü Dirseği

Golfçü dirseği, dirseğin iç yüzündeki kemik çıkıntısına yapışan ve bileği ile parmakları avuç içine doğru büken kasların ortak tendonunda gelişen bir ağrı durumudur. Tıbbi adı medial epikondilit ya da medial epikondilopatidir. Tenisçi dirseğine göre daha seyrek görülür ve adı gibi yalnızca golfçülerde değil; ağır el işi yapanlarda, atma sporlarıyla uğraşanlarda ve kavrama gücünü yoğun kullanan herkeste ortaya çıkabilir. Bu sayfada golfçü dirseğinin belirtilerini, karışabileceği durumları ve muayene sonrasında konuşulan seçenekleri bulabilirsiniz.

Golfçü dirseği nedir?

Önkolun ön-iç yüzündeki kaslar bileği avuç içine doğru bükmeyi, parmaklarla sıkı kavramayı ve önkolu avuç içi aşağı bakacak şekilde çevirmeyi sağlar. Bu kasların tendonları, dirseğin iç yüzünde kolayca elle hissedilebilen medial epikondil çıkıntısında birleşir.

Tekrarlayan ve güçlü kavrama, bilek bükme ve çevirme hareketleriyle tendonun kemiğe yapıştığı yerde küçük hasarlar oluşur. Yüklenme sürdükçe vücudun onarım çabası yetersiz kalır ve tendon dokusunda yapısal değişiklikler gelişir. Bu nedenle golfçü dirseği de klasik bir iltihaptan çok, bir tendon yıpranması (tendinopati) olarak ele alınır.

Dirseğin iç yüzünde, tendonun hemen arkasından ulnar sinir geçer; halk arasında "dirsek kemiğine çarpınca elektrik çarpması gibi hissedilen" yer burasıdır. Golfçü dirseği olan kişilerin bir kısmında bu sinir de tahriş olabilir; bu durum tanı ve tedavide göz önünde tutulur.

Belirtiler

• Dirseğin iç yüzünde, kemik çıkıntısı üzerinde ve hemen altında ağrı ve hassasiyet
• Ağrının önkolun iç yüzü boyunca bileğe doğru yayılması
• Sıkı kavrama, el sıkışma, havlu sıkma, ağır çanta taşıma sırasında artan ağrı
• Bileği avuç içine doğru bükerken ya da önkolu çevirirken zorlanma
• Kavrama gücünde azalma
• Ulnar sinir etkilenmişse yüzük ve serçe parmakta uyuşma, karıncalanma

Belirtiler çoğunlukla yavaş başlar; kişi önce yalnızca ağır işlerden sonra hafif bir sızı fark eder, zamanla ağrı daha hafif işlerde ve istirahatte de hissedilir hâle gelir. Bu erken dönemde yüklenmeyi düzenlemek, sürecin uzamasını önlemeye yardımcı olabilir. Ağrının dirsekten çok önkolun ortasında ya da bilekte yoğunlaşması ise başka nedenleri akla getirir ve ayrıca değerlendirilir.

Nedenler ve risk etkenleri

• Çekiç, keser, tornavida, kürek gibi aletlerin uzun süre ve güçlü kavranarak kullanılması
• İnşaat, tesisat, kasaplık, marangozluk ve tarım işleri gibi ağır el işleri
• Golf, atma sporları, raket sporlarında (özellikle forehand vuruşlarda) hatalı teknik
• Ağırlık çalışmalarında ağır kavrama ve bilek bükme hareketleri, barfiks
• Kırk yaş üzeri dönem ve alışılmadık, yoğun bir yüklenme
• Sigara kullanımı, fazla kilo ve diyabet

Tanı nasıl konur?

Tanı çoğunlukla öykü ve muayeneyle konur. Hekim dirseğin iç yüzünde hassasiyet arar; bileği dirence karşı avuç içine doğru bükme ve önkolu çevirme gibi tendonu zorlayan testler uygular.

Muayenede benzer bölgede ağrı yapabilen başka durumlar da değerlendirilir:

• Ulnar sinir sıkışması (kübital tünel sendromu): Yüzük ve serçe parmakta uyuşma, elde incelik gerektiren işlerde beceriksizlik ve el kaslarında incelme ile kendini gösterebilir. Şüphelenilirse sinir iletim çalışması (EMG) istenebilir.
• İç yan bağ zorlanması: Özellikle atma sporlarıyla uğraşanlarda dirseğin iç yüzünde ağrı yapabilir.
• Boyun kaynaklı ağrılar: Alt boyun seviyelerindeki sinir kökü sıkışmaları da kolun iç yüzüne ve son iki parmağa yayılan yakınmalara yol açabilir; bu durumda boyun fıtığı ayırıcı tanıda ele alınır.

Görüntüleme her zaman gerekmez. Ultrason tendonun yapısını ve ulnar sinirin durumunu göstermede yararlıdır; uzun süren durumlarda ya da girişim planlanıyorsa röntgen veya emar (MR) istenebilir.

Ne zaman hemen hekime başvurulmalı?

• Düşme ya da darbe sonrası dirsekte şişlik, şekil bozukluğu, dirseği büküp açamama
• Dirsekte kızarıklık, ısı artışı, şişlik ve ateş (enfeksiyon olasılığı)
• Yüzük ve serçe parmakta ilerleyen uyuşma, elde güçsüzlük, parmakları birbirine yaklaştıramama
• Elin sırtında, başparmak ile işaret parmağı arasındaki kas dokusunda incelme ve erime
• Atış sırasında dirsekte "kopma" hissiyle başlayan ani ağrı ve güç kaybı

Tedavi yaklaşımı

Golfçü dirseği çoğu kişide cerrahi dışı yöntemlerle ele alınır ve zaman içinde düzelme eğilimi gösterir; ancak bu süreç aylar sürebilir. Tedavide temel ilkeler şunlardır:

• Yüklenmenin düzenlenmesi: Ağrıyı artıran güçlü kavrama ve bilek bükme hareketlerini azaltmak, işi bölmek; kolu tamamen dinlendirmemek.
• Egzersiz: Bilek bükücü kaslara kontrollü ve kademeli yük bindiren güçlendirme egzersizleri ile önkol germe çalışmaları tedavinin temelini oluşturur.
• Ortez: Önkola takılan bant ya da bazı kişilerde gece kullanılan bilek ateli, tendona binen yükü azaltmaya yardımcı olabilir. Ulnar sinir tahrişi varsa geceleri dirseği uzun süre bükülü tutmamak önemlidir.
• İlaç tedavisi: Ağrı kesici ve iltihap giderici ilaçlar hekim önerisiyle kısa süreli kullanılabilir.
• Kortizon enjeksiyonu: Seçilmiş durumlarda kısa vadeli ağrı kontrolü için düşünülebilir; ulnar sinire yakınlık nedeniyle dikkatli uygulanır ve sık tekrarlanmaz.

Uzun süreli düzenli tedaviye rağmen ağrının sürdüğü ya da ulnar sinir sıkışmasının ilerlediği durumlarda cerrahi seçenekler için ortopedi veya el cerrahisi görüşü alınabilir.

Muayenehanede, öykü, muayene ve görüntüleme bulguları birlikte değerlendirildikten sonra PRP-CGF, proloterapi ya da nöralterapi gibi uygulamalar, uygun görülen kişilerde egzersiz programına ek olarak seçenekler arasında ele alınabilir. Bu uygulamalar mevcut tıbbi tedavinin yerine geçmez; hekim değerlendirmesiyle destekleyici olarak planlanır ve yanıt kişiden kişiye değişir.

Günlük hayatta dikkat edilecekler

• El aletlerini kullanırken kalın ve kaymayan saplar tercih edin; aleti gereğinden sıkı kavramayın.
• Ağır işleri kısa aralarla bölün; gün içinde önkol germe hareketleri yapın.
• Yük kaldırırken dirseği gövdeye yakın tutun, mümkünse iki elinizi kullanın.
• Ağırlık çalışıyorsanız kavrama yükünü azaltın; bilek bükme egzersizlerinde ağırlığı düşürün.
• Telefonla uzun konuşmalarda ve uyurken dirseği uzun süre bükülü tutmaktan kaçının.
• Golf ya da raket sporu yapıyorsanız vuruş tekniğinizi bir antrenörle gözden geçirin.

Önce muayene, sonra karar; randevu için iletişim sayfasını kullanabilirsiniz.