Kalsifik Tendinit

Kalsifik tendinit, omuz tendonlarının içinde kalsiyum tuzlarının birikmesiyle oluşan bir durumdur. Halk arasında çoğu zaman "omuzda kireç" olarak anılır; ancak eklem kıkırdağının aşınmasıyla gelişen omuz kireçlenmesinden farklı bir tablodur. Kireç birikimi uzun süre hiç belirti vermeyebilir, hafif ve süreğen bir ağrı yapabilir ya da bazen birkaç saat içinde başlayan, kişiyi uyutmayan çok şiddetli ağrı ataklarına yol açabilir. Bu sayfada kalsifik tendinitin nasıl seyrettiğini, belirtilerini ve muayene sonrasında konuşulan seçenekleri bulabilirsiniz.

Kalsifik tendinit nedir?

Omzu saran rotator manşet tendonlarında, en sık da supraspinatus tendonunda, tebeşir ya da diş macunu kıvamında kalsiyum birikintileri oluşur. Bu birikimin neden başladığı tam olarak bilinmemektedir; tendon dokusundaki hücrelerin değişimi ve yerel kanlanma farklılıklarının rol oynadığı düşünülmektedir. Yaşla ilgili tendon yıpranmasından farklı olarak, çoğunlukla otuz ile altmış yaş arasında görülür ve kadınlarda biraz daha sıktır.

Kalsifik tendinit genellikle bir döngü hâlinde seyreder:

1. Oluşma evresi: Kireç tendon içinde birikir. Bu dönemde birikinti sert kıvamdadır ve yakınma hiç olmayabilir ya da hafif olabilir.
2. Dinlenme evresi: Birikinti bir süre değişmeden kalır. Bazı kişilerde omuz sıkışmasına benzer ağrılar görülebilir.
3. Emilme evresi: Vücut birikintiyi temizlemeye başlar; birikinti yumuşar, çevresinde yoğun bir iltihabi tepki gelişir. En şiddetli ağrı genellikle bu dönemde ortaya çıkar ve kireç bazen bursaya boşalabilir.

Bu nedenle en şiddetli ağrı atağı, aslında vücudun kireci temizleme sürecinin bir parçası olabilir. Pek çok kişide birikinti zaman içinde kendiliğinden küçülür ya da kaybolur; ancak bu süreç uzun sürebilir.

Belirtiler

• Omzun dış ve ön yüzünde, kolun üst kısmına yayılabilen ağrı
• Akut atakta birkaç saat içinde başlayan, istirahatte de geçmeyen çok şiddetli ağrı
• Ağrı nedeniyle kolu neredeyse hiç oynatamama, kolu gövdeye yapıştırarak tutma
• Uykudan uyandıran gece ağrısı
• Süreğen dönemde kolu yukarı kaldırırken belirli bir açıda artan ağrı
• Bazen omzun üzerinde hafif şişlik ve hassasiyet

Risk etkenleri

• Otuz ile altmış yaş arası dönem
• Kadın cinsiyet
• Diyabet ve bazı hormonal ya da metabolik durumlar
• Masa başı çalışma ve kolları belirli pozisyonlarda uzun süre tutma

Kalsifik tendinit ağır iş ya da spor yapan kişilere özgü değildir; masa başı çalışan ve omzunu yoğun kullanmayan kişilerde de sık görülür.

Tanı nasıl konur?

Öykü ve muayene, tendon kaynaklı bir sorunu düşündürür. Kesin tanı için çoğunlukla röntgen yeterlidir; kireç birikintisi omuz grafisinde net olarak görülebilir. Ultrason, birikintinin tam yerini, büyüklüğünü ve kıvamını (sert mi, yumuşamış mı) değerlendirmede yararlıdır; bu bilgi tedavi seçiminde yol gösterir. Eşlik eden bir tendon yırtığı ya da başka bir sorun düşünülüyorsa emar (MR) istenebilir.

Ani başlayan çok şiddetli ağrı, ateş ve kızarıklıkla birlikteyse eklem enfeksiyonu ya da kristal artriti (gut benzeri tablolar) ayırt etmek için kan tahlilleri gerekebilir.

Ne zaman hemen hekime başvurulmalı?

• Omuzda kızarıklık, ısı artışı, şişlik ile birlikte ateş ve titreme (eklem enfeksiyonu dışlanmalıdır)
• Göğüs baskısı, nefes darlığı, terleme ya da bulantıyla birlikte olan sol omuz ve kol ağrısı (kalp kaynaklı olabilir; acil servise başvurulmalıdır)
• Düşme ya da kaza sonrasında başlayan ağrı ve hareket kaybı
• Ağrı kesicilere rağmen dayanılmaz düzeyde süren ağrı
• Kolda uyuşma, güçsüzlük ya da kas erimesi

Tedavi yaklaşımı

Kalsifik tendinitte tedavi, ağrının şiddetine, birikintinin evresine ve büyüklüğüne göre planlanır. Çoğu kişide ilk adım cerrahi dışı yöntemlerdir:

• Akut atakta: Kolu kısa süre dinlendirmek, soğuk uygulama, hekim önerisiyle ağrı kesici ve iltihap giderici ilaçlar. Ağrı çok şiddetliyse bursaya kortizon enjeksiyonu seçilmiş durumlarda düşünülebilir.
• Egzersiz ve fizik tedavi: Ağrı azaldıkça omzun sertleşmesini önlemeye yönelik hareket açıklığı egzersizleri, ardından rotator manşet ve kürek kemiği kaslarını güçlendiren çalışmalar uygulanır.
• Şok dalga uygulaması (ESWT): Süreğen ağrısı olan kişilerde seçenekler arasında yer alabilir.
• Ultrason eşliğinde iğneyle yıkama (barbotaj): Yumuşamış birikintilerde, uygun merkezlerde düşünülebilecek bir işlemdir.

Aylarca süren uygun tedaviye rağmen ağrı günlük yaşamı belirgin şekilde etkilemeye devam ediyorsa, birikintinin artroskopik olarak çıkarılması için ortopedi görüşü alınabilir.

Muayenehanede, öykü, muayene ve görüntüleme bulguları birlikte değerlendirildikten sonra nöralterapi, ozon uygulaması ya da akupunktur gibi uygulamalar, uygun görülen kişilerde ağrı yönetimini desteklemek amacıyla seçenekler arasında ele alınabilir. Bu uygulamalar mevcut tıbbi tedavinin yerine geçmez; hekim değerlendirmesiyle destekleyici olarak planlanır ve yanıt kişiden kişiye değişir.

Birikinti görüldü ama ağrı yoksa

Başka bir nedenle çekilen omuz grafisinde tesadüfen kireç birikintisi görülen pek çok kişide hiç yakınma yoktur. Bu durumda genellikle bir girişim gerekmez; omuz hareketlerinin korunması ve kürek kemiği çevresindeki kasların güçlü tutulması önerilir. Ağrı başlarsa ya da kolu kaldırırken takılma hissi gelişirse muayene yeniden yapılır ve birikintinin evresi ultrasonla değerlendirilir. Tedavi kararı, görüntüdeki birikintinin büyüklüğünden çok yakınmaların şiddetine ve günlük hayata etkisine göre verilir.

Günlük hayatta dikkat edilecekler

• Akut atak sırasında kolu birkaç gün dinlendirin; ancak ağrı azaldıkça hafif hareketlere başlayın. Omzu uzun süre askıda tutmak sertleşmeye yol açabilir.
• Atak döneminde omza günde birkaç kez, cildi korumak için bir bez arasında, kısa süreli soğuk uygulama rahatlatabilir.
• Gece ağrısında sırtüstü yatıp ağrılı kolun altına yastık koyun.
• Masa başında kolların uzun süre aynı pozisyonda kalmamasına dikkat edin; kısa aralarla omuzları gevşetin.
• Ağrı geçtikten sonra da güçlendirme egzersizlerine devam edin.

Omuz ağrısının diğer nedenleri için omuz ağrısı ve omuz sıkışma sendromu sayfalarına bakabilirsiniz. Ağrınızın kaynağını netleştirmek için önce muayene, sonra karar; randevu için iletişim sayfasını kullanabilirsiniz.