Leke Tedavisi

Ciltte leke, güneş, hormonal değişiklikler, geçirilmiş sivilce ya da tahriş gibi pek çok nedene bağlı olarak ortaya çıkabilen ve kişiyi en çok rahatsız eden görünüm sorunlarından biridir. Halk arasında leke tedavisi denen süreç aslında tek bir uygulama değil; lekenin türünü ve nedenini anlamakla başlayan, güneşten korunma ve uygun görülürse muayenehanede yapılan uygulamalarla devam eden bir planlamadır. Bu sayfada lekelerin nasıl değerlendirildiğini, hangi uygulamaların konuşulabileceğini, kimlere uygulanmadığını ve olası yan etkileri bulabilirsiniz. İlkemiz değişmez: önce muayene, sonra karar.

Ciltte leke neden olur?

Cildin rengini veren melanin pigmenti bazı bölgelerde fazla üretildiğinde ya da cildin farklı katmanlarında biriktiğinde leke görünümü oluşur. Bu durumun arkasında farklı nedenler olabilir:

• Güneş lekeleri: Yıllar içinde güneşe açık kalan yüz, el sırtı, dekolte gibi bölgelerde görülen kahverengi lekeler.
• Hormonal lekeler (melazma): Gebelik, doğum kontrol hapı kullanımı veya hormonal dalgalanmalarla ilişkili olabilen, çoğunlukla yanak, alın ve üst dudakta simetrik görülen lekeler.
• İltihap sonrası lekeler: Sivilce, egzama, yanık ya da cilde yapılan bir işlem sonrasında kalan koyu renkli alanlar.
• Diğer nedenler: Bazı ilaçlar, parfüm ve kozmetiklerin güneşle etkileşimi, tiroit ve diğer iç hastalıklar da cilt renginde değişikliğe yol açabilir.

Önce lekenin türü değerlendirilir

Her koyu renkli alan aynı şey değildir ve hepsine aynı yaklaşım uygun değildir. Muayenede lekenin ne zaman başladığı, zamanla nasıl değiştiği, güneşle ilişkisi, kullandığınız ilaç ve kozmetikler, gebelik veya hormonal ilaç öyküsü sorulur. Lekenin rengi, sınırları ve dağılımı incelenir.

Şekli düzensiz, renk tonları farklı, hızla büyüyen, kanayan ya da kaşınan bir ben veya leke varsa estetik bir uygulama planlanmaz; bu durumda dermatoloji değerlendirmesi önerilir. Altta yatan bir hastalıktan şüphelenilirse gerekli tetkikler ya da ilgili branşa yönlendirme yapılır. Estetik uygulamalar, nedeni anlaşılmış ve zararsız olduğu değerlendirilmiş lekelerin görünümüne yöneliktir.

Güneşten korunma: planın temeli

Hangi uygulama seçilirse seçilsin, düzenli güneşten korunma yapılmazsa lekeler yeniden koyulaşabilir. Bu nedenle güneşten korunma uygulamanın bir parçası olarak kabul edilir:

• Geniş spektrumlu, yüksek koruma faktörlü güneş kremini her gün, bulutlu havalarda da kullanmak ve gün içinde yenilemek,
• Güneşin dik geldiği saatlerde doğrudan güneşten kaçınmak, şapka ve gözlük kullanmak,
• Solaryumdan uzak durmak,
• Cildi tahriş eden ovalama, sert peeling ürünleri ve sivilceyi sıkma gibi alışkanlıklardan kaçınmak.

Muayenede konuşulabilecek uygulamalar

Lekenin türüne, derinliğine, cilt tipine ve mevsime göre aşağıdaki uygulamalardan biri ya da birkaçı değerlendirilebilir. Hangisinin uygun olduğu, ya da hiçbirinin uygun olmadığı muayenede belirlenir.

Kimyasal peeling

Cildin üst katmanlarına belirli asit içerikli solüsyonların kontrollü olarak uygulanmasıdır. Uygulamadan sonraki günlerde ciltte kızarıklık ve soyulma olabilir. Seçilen solüsyonun gücü ve sıklığı cilt tipine göre ayarlanır.

Mikroiğneleme

Çok ince iğnelerle ciltte kontrollü mikro kanallar açılan bir uygulamadır; bazen ruhsatlı bakım ürünleriyle birlikte yapılır. Benzer prensiple çalışan altın iğne uygulaması da muayenede konuşulabilir.

Lazer ve ışık uygulamaları

Belirli dalga boylarındaki ışığın pigmente yöneltildiği uygulamalardır. Koyu tenlerde ve bazı hormonal lekelerde renk değişikliği riski nedeniyle dikkatli seçim gerekir.

Mezoterapi ve krem tedavileri

Cilde küçük dozlarda ruhsatlı ürün verilen mezoterapi ile hekimin önerdiği reçeteli ya da reçetesiz kremler planın parçası olabilir. Krem kullanımı mutlaka hekim önerisiyle ve belirtilen sürelerle yapılmalıdır.

Uygulama öncesi ve sonrası dikkat edilecekler

• Uygulamadan önceki haftalarda güneşlenmemek ve bronzlaşmamak gerekir.
• Retinoid, asit içerikli ürünler veya ışığa duyarlılık yapabilen ilaçlar kullanıyorsanız mutlaka belirtin; bazıları uygulamadan önce bir süre bırakılır.
• Uçuk öyküsü varsa söyleyin; bazı uygulamalardan önce önlem gerekebilir.
• Uygulama sonrası cilt hassastır: kabuk ve soyulmalar koparılmaz, cilt nemlendirilir, güneş kremi düzenli kullanılır.
• İlk günlerde sauna, hamam, yoğun spor ve havuzdan kaçınılması önerilir.

Kimlere uygulanmaz?

Aşağıdaki durumlarda uygulama yapılmaz ya da ertelenir; son kararı muayenede hekim verir.

• Gebelik ve emzirme dönemi (bazı uygulama ve kremler için)
• Uygulama bölgesinde aktif enfeksiyon, uçuk, açık yara veya iltihaplı cilt hastalığı
• Nedeni belirlenmemiş, şüpheli görünümlü ben ve lekeler
• Yakın zamanda yoğun güneşlenme veya bronz cilt
• Kolay iz ve kabarık yara izi (keloid) oluşturma eğilimi
• Işığa duyarlılık yapan ilaç kullanımı (lazer ve ışık uygulamaları için)

Olası yan etkiler ve riskler

• Kızarıklık, yanma hissi, hafif şişlik ve soyulma
• Geçici renk koyulaşması ya da açılması; özellikle koyu tenlerde daha sık görülebilir
• Kabuklanma, nadiren enfeksiyon veya iz
• Uçuk alevlenmesi
• Kullanılan ürüne karşı alerjik reaksiyon

Belirgin ağrı, giderek artan kızarıklık ve şişlik, akıntı, ateş veya içi su dolu kabarcıklar gelişirse vakit kaybetmeden bize ya da en yakın sağlık kuruluşuna başvurun.

Sonuçlar ve süreç

Leke uygulamaları genellikle birkaç seans ve haftalar süren bir süreç olarak planlanır; seans sayısı ve aralığı kişiye, lekenin türüne ve seçilen yönteme göre değişir. Lekelerin görünümünde açılma olabilir ancak sonuç kişiden kişiye değişir ve özellikle hormonal lekeler zaman içinde yeniden belirginleşebilir. Bu yüzden sürecin sonunda da güneşten korunma ve bakım devam eder. Sivilce ve yara izleri için akne, yara ve yanık izi sayfasına göz atabilir, sorularınız için iletişim sayfası üzerinden bize ulaşabilirsiniz.