Proloterapi

Proloterapi, bağ, tendon ve eklem çevresindeki dokulara belirli aralıklarla tekrarlanan enjeksiyonlardan oluşan bir uygulamadır. Ülkemizde Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Yönetmeliği kapsamında yer alır. Bu sayfada proloterapinin ne olduğunu, nasıl uygulandığını, öncesinde ve sonrasında nelere dikkat edildiğini, kimlere uygulanmadığını ve olası yan etkilerini sade bir dille bulabilirsiniz. Proloterapi mevcut tıbbi tedavinin yerine geçmez; hekim değerlendirmesiyle, gerekirse destekleyici olarak planlanır.

Proloterapi nedir?

Proloterapide genellikle dekstroz (bir tür şeker çözeltisi) içeren, çoğunlukla lokal anestezik ile karıştırılmış bir solüsyon kullanılır. Solüsyon, hekimin muayenede belirlediği bağ ve tendon yapışma noktalarına ya da eklem çevresine ince iğnelerle verilir. Uygulamanın, enjeksiyon bölgesinde kısa süreli ve kontrollü bir doku tepkisi oluşturduğu ve bu tepkinin bölgedeki dokuların kendi iyileşme süreçlerini uyarabileceği düşünülmektedir. Etki mekanizması ve hangi durumlarda ne kadar yarar sağladığı bilimsel olarak araştırılmaya devam etmektedir; bu nedenle beklentiler hekimle açıkça konuşulmalıdır.

Uygulamanın kişiye uygun olup olmadığı muayene, öykü ve gerekirse tetkiklerle hekim tarafından belirlenir. Proloterapi, muayenede değerlendirilen seçenekler arasında yer alabilir; egzersiz, fizik tedavi ve yaşam düzenlemeleri gibi genel yaklaşımlarla birlikte ele alınır. Şikâyetlere göre bilgilendirme için Ağrı ve Eklem Sorunları bölümüne bakabilirsiniz.

Proloterapi nasıl uygulanır?

Uygulama muayenehane ortamında, steril koşullarda yapılır. Genel olarak şu adımlar izlenir:

1. Muayene ve değerlendirme: Şikâyetin öyküsü dinlenir, fizik muayene yapılır; gerekiyorsa önceki görüntüleme ve tahlil sonuçları incelenir. Proloterapinin uygun olup olmadığına bu aşamada karar verilir.
2. Bölgenin belirlenmesi: Enjeksiyon yapılacak noktalar muayeneyle, bazı durumlarda ultrason eşliğinde belirlenir ve işaretlenir.
3. Cilt temizliği: Uygulama bölgesi antiseptik solüsyonla temizlenir.
4. Enjeksiyon: Hazırlanan solüsyon ince iğnelerle belirlenen noktalara verilir. Bölgeye ve nokta sayısına göre işlem genellikle kısa sürer; süre kişiden kişiye değişir.
5. Kısa gözlem: İşlem sonrası kısa bir süre dinlenilir, ardından günlük hayata dönülebilir.

Enjeksiyon sırasında batma ve dolgunluk hissi olabilir. Solüsyondaki lokal anestezik bu hissi azaltmaya yardımcı olabilir; ancak işlemin hissedilme düzeyi kişiden kişiye değişir.

Uygulama öncesi hazırlık

• Kullandığınız tüm ilaçları, özellikle kan sulandırıcıları ve ağrı kesicileri hekiminize bildirin. Bazı ilaçların uygulama öncesinde ve sonrasında kullanımı hekiminizle birlikte gözden geçirilir; ilacınızı kendi başınıza bırakmayın.
• Bilinen alerjilerinizi, özellikle lokal anestezik alerjisini söyleyin.
• Hamilelik olasılığı, şeker hastalığı, kanama-pıhtılaşma sorunu ya da bağışıklığı baskılayan bir tedavi alıyorsanız bunu belirtin.
• İşlem günü bölgeyi rahat açabileceğiniz bir kıyafet tercih edin ve hafif bir öğün almış olun.

Uygulama sonrası dikkat edilecekler

İlk günlerde enjeksiyon bölgesinde ağrı, hassasiyet, sertlik ve hafif şişlik görülebilir. Bu tepki uygulamanın bilinen bir parçasıdır ve çoğunlukla birkaç gün içinde azalır.

• Bölgeyi ilk günlerde aşırı zorlamayın; hekiminizin önerdiği ölçüde günlük hareketlere devam edin.
• Ağrı için hangi ilacı kullanabileceğinizi hekiminize sorun. Bazı iltihap giderici ağrı kesicilerin bu dönemde kullanılmaması önerilebilir.
• Enjeksiyon noktalarını temiz ve kuru tutun.
• Egzersiz ve fizik tedavi programına ne zaman dönüleceği hekiminizle birlikte planlanır.

Kimlere uygulanmaz?

Aşağıdaki durumlarda proloterapi uygulanmaz ya da ertelenir; son kararı muayene sonrası hekim verir:

• Uygulama bölgesinde ya da vücutta aktif enfeksiyon, ateşli hastalık
• Solüsyondaki maddelere, özellikle lokal anesteziğe bilinen alerji
• Ciddi kanama-pıhtılaşma bozukluğu
• Uygulama bölgesinde tümör şüphesi ya da tanısı konmamış kitle
• Kontrolsüz şeker hastalığı ve ağır kontrolsüz genel hastalıklar
• Gebelikte uygulama kararı ayrıca dikkatle değerlendirilir

Olası yan etkiler ve riskler

Her enjeksiyon işleminde olduğu gibi proloterapinin de riskleri vardır:

• Enjeksiyon bölgesinde ağrı, şişlik, morarma ve geçici sertlik
• Geçici olarak şikâyetlerde artış hissi
• Nadiren enfeksiyon, alerjik tepki ya da baş dönmesi
• Uygulanan bölgeye göre çok nadir görülen, bölgeye özgü riskler (hekiminiz işlem öncesinde size anlatır)

Ne zaman hekime başvurmalısınız? Enjeksiyon bölgesinde giderek artan kızarıklık, ısı artışı, akıntı, ateş, nefes darlığı, yaygın kaşıntı ya da döküntü, ilerleyen uyuşma veya güç kaybı olursa beklemeden hekiminize ya da en yakın acil servise başvurun.

Gerçekçi beklenti: hekimle neler konuşulmalı?

Proloterapi hakkında karar verirken hekiminizle birkaç konuyu açıkça konuşmanız yararlı olur. Uygulamanın sizin durumunuzda neden düşünüldüğü, hangi bölgeye ve kaç noktaya yapılacağı, hangi solüsyonun kullanılacağı, ilk günlerde nelerin beklenebileceği ve hangi durumda uygulamaya devam edilmeyeceği bu konuşmanın parçasıdır. Uygulamanın etkisi ve süresi kişiden kişiye değişir; bazı kişilerde beklenen yanıt alınamayabilir. Egzersiz programı, duruş ve çalışma alışkanlıkları gibi günlük düzenlemeler çoğu zaman planın ayrılmaz bir parçasıdır. Aklınıza takılan soruları not alıp muayeneye getirmeniz, kararı birlikte ve bilgilenmiş olarak vermenize yardımcı olur.

Seans sayısı ve takip

Proloterapi genellikle tek bir işlem olarak değil, belirli aralıklarla tekrarlanan bir seri olarak planlanır. Seans sayısı ve aralığı; uygulama bölgesine, kişinin muayene bulgularına ve önceki seanslara verdiği yanıta göre hekim tarafından belirlenir ve kişiden kişiye değişir. Her seans öncesinde yeniden değerlendirme yapılır; beklenen yanıt alınmadığında farklı seçenekler konuşulur.

Yasal çerçeve: proloterapiyi kimler uygulayabilir?

Proloterapi, Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Yönetmeliği kapsamındadır. Bu nedenle Sağlık Bakanlığı tarafından bu alanda sertifikalandırılmış hekim tarafından, yetkilendirilmiş sağlık kuruluşunda uygulanır. Kullanılan solüsyon ve malzemelerin ruhsatlı ve uygun koşullarda saklanmış olması gerekir. Proloterapi mevcut tıbbi tedavinin yerine geçmez; hekim değerlendirmesiyle destekleyici olarak planlanır.

Benzer şekilde hekim değerlendirmesiyle planlanan diğer uygulamalar için PRP ve CGF ile nöralterapi sayfalarına, tüm uygulamaların genel çerçevesi için Geleneksel ve Rejeneratif Tıp sayfasına göz atabilirsiniz. Randevu ve bilgi için iletişim sayfası üzerinden bize ulaşabilirsiniz.