Sırt Ağrısı

Sırt ağrısı, boyun ile bel arasında kalan ve göğüs kafesini taşıyan omurga bölümünde, özellikle kürek kemiklerinin arasında ve çevresinde hissedilen ağrıdır. Çoğu zaman uzun süre masa başında çalışma, duruş alışkanlıkları ve kas gerginliğiyle ilişkilidir. Ancak sırt bölgesi kalp, akciğer, büyük damarlar ve karın organlarına yakın olduğundan, bu organlardan yansıyan ağrılar da sırtta hissedilebilir. Bu sayfada sırt ağrısının sık nedenlerini, gözden kaçırılmaması gereken uyarı işaretlerini ve tedavi yaklaşımını bulabilirsiniz.

Sırt ağrısı nedir?

Sırt omurgası on iki omurdan oluşur ve her omura bir çift kaburga bağlanır. Bu yapı sayesinde sırt bölgesi bel ve boyna göre daha az hareketlidir ve daha sağlamdır. Bu nedenle sırtta disk kaynaklı sorunlar bel ve boyna göre seyrek görülür; sırt ağrılarının büyük bölümü kaslardan, bağlardan ve omurla kaburga arasındaki küçük eklemlerden kaynaklanır.

Kürek kemiklerinin arasındaki ağrı, bazen boyundan da yansıyabilir. Boyun omurlarındaki bir sorun, özellikle boyun fıtığı ya da boyun kireçlenmesi, kürek kemiği iç kenarında ağrıya yol açabilir. Bu nedenle sırt ağrısında boyun da muayene edilir.

Belirtiler

• Kürek kemikleri arasında ya da bir kürek kemiğinin iç kenarında yanma, batma ya da künt ağrı
• Uzun süre oturduktan ya da ekrana baktıktan sonra artan gerginlik
• Kaslarda ele gelen sert, hassas noktalar ve bunlardan yayılan ağrı
• Derin nefes almakla, öksürmekle ya da gövdeyi çevirmekle artan, kaburga boyunca yayılan ağrı (eklem ya da sinir kaynaklı olabilir)
• Sırtta tutukluk, dik durmakta zorlanma ve çabuk yorulma

Nedenler ve risk etkenleri

• Duruş ve kas gerginliği: Omuzların öne düştüğü, başın öne uzandığı duruş bozukluğu; uzun saatler masa başı çalışma
• Kas ve yumuşak doku ağrıları: Tetik noktalarla seyreden miyofasiyal ağrı sendromu
• Zorlanma: Ağır kaldırma, tek taraflı yük taşıma, ani dönme hareketleri, spor yaralanmaları
• Omurga eğrilikleri: Skolyoz ya da gençlik döneminde gelişen belirgin kamburluk (Scheuermann hastalığı)
• Kemik erimesi: İleri yaşta, özellikle menopoz sonrası kadınlarda, küçük bir zorlanmayla oluşan omur çökme kırıkları
• Diğer nedenler: Seyrek olarak sırt bölgesi disk hernisi, iltihabi romatizmal hastalıklar, enfeksiyonlar ya da tümörler; zona hastalığının döküntü öncesi dönemi

Organlardan yansıyan sırt ağrısı

Kalp krizi kürek kemikleri arasına yayılan ağrı yapabilir. Ana atardamarın (aort) yırtılması ani başlayan, yırtılır tarzda şiddetli sırt ağrısıyla kendini gösterebilir. Akciğer zarı ve akciğer damarlarındaki sorunlar, safra kesesi, pankreas, mide ve böbrek hastalıkları da sırtta ağrı olarak hissedilebilir. Hareketle değişmeyen, nefes darlığı, terleme, ateş ya da mide-bağırsak yakınmalarının eşlik ettiği sırt ağrısında bu olasılıklar mutlaka göz önünde tutulur.

Tanı nasıl konur?

Muayenede ağrının yeri, hareketle ilişkisi, kaslardaki hassas noktalar, omurga dizilimi ve göğüs kafesi hareketleri değerlendirilir. Boyun ve omuz muayenesi de yapılır. Ağrının kas-iskelet sistemi dışından kaynaklanabileceğini düşündüren bulgular varsa tansiyon, nabız ve gerekli diğer muayeneler yapılarak ilgili birimlere yönlendirme yapılır.

Kas kaynaklı olduğu düşünülen sırt ağrılarında başlangıçta görüntüleme her zaman gerekmez. İleri yaş, kemik erimesi, travma, ağrının giderek artması ya da uyarı işaretleri varsa grafi; sinir bulguları ya da başka bir neden şüphesi varsa emar istenebilir. Gerekirse kan tahlilleri ve kalp-akciğer değerlendirmesi yapılır.

Ne zaman hemen hekime başvurulmalı?

• Göğüs ağrısı, nefes darlığı, soğuk terleme ya da sol kola-çeneye yayılan ağrıyla birlikte sırt ağrısı: beklemeden acil servise başvurun
• Ani başlayan, yırtılır ya da bıçak saplanır gibi çok şiddetli sırt ağrısı
• Ateş, titreme, açıklanamayan kilo kaybı, gece terlemesi
• Kemik erimesi olan ya da uzun süre kortizon kullanan kişide küçük bir zorlanmadan sonra başlayan ağrı
• Bacaklarda güçsüzlük, uyuşma, yürürken dengesizlik; idrar ya da dışkı kontrolünde bozulma
• Kanser öyküsü olan kişide yeni başlayan sırt ağrısı

Tedavi yaklaşımı

Kas ve duruş kaynaklı sırt ağrılarında tedavinin temeli hareket, egzersiz ve günlük alışkanlıkların düzenlenmesidir:

• Egzersiz: Kürek kemiklerini geriye ve aşağıya toplayan kasları güçlendirme, göğüs kaslarını esnetme, sırt omurgasının dönme ve uzanma hareketlerini artıran program
• Fizik tedavi: Ağrılı dönemde sıcak uygulama, manuel terapi, duruş eğitimi
• İlaç tedavisi: Hekim önerisiyle kısa süreli ağrı kesiciler ya da kas gevşeticiler
• Ergonomi: Masa, sandalye ve ekran düzeninin ayarlanması, düzenli molalar

Kemik erimesine bağlı kırık, iltihabi hastalık ya da diğer özel nedenler saptanırsa tedavi bu nedenlere yönelik olarak ilgili uzmanlık alanlarıyla birlikte planlanır.

Muayenehanede, kas gerginliği ve tetik noktaların ön planda olduğu sırt ağrılarında nöralterapi, akupunktur ya da hacamat gibi uygulamalar, muayene bulgularına göre egzersiz programına destek olarak seçenekler arasında değerlendirilebilir. Bu uygulamalar tıbbi değerlendirmenin yerine geçmez ve uygunluk kişiye göre belirlenir.

Günlük hayatta dikkat edilecekler

• Çalışırken sırtınızı sandalyenin arkasına yaslayın; ekranı göz hizasına, klavyeyi dirsek hizasına getirin.
• Her yarım saatte bir kalkıp omuzlarınızı geriye doğru açan, kollarınızı yukarı uzatan hareketler yapın.
• Ağır çantaları tek omuzda taşımayın; yükü iki tarafa eşit dağıtın.
• Derin ve yavaş nefes egzersizleri göğüs kafesi hareketini ve kas gevşemesini destekleyebilir.
• Haftada birkaç gün yüzme, yürüyüş ya da benzeri genel aktiviteler yapın.

Kürek kemikleriniz arasındaki ya da sırtınızdaki ağrının değerlendirilmesi için iletişim sayfasından randevu alabilirsiniz.